PEYZAJ MIMARLIĞI VE JAPON BAHÇELERI

Peyzaj Mimarlığı ve Japon Bahçeleri Görseli

Peyzaj sanat tarihinde görülen bahçeler arasından günümüze kadar korunabilmiş Japon bahçeleri, halen de sürdürülen bir sanat olarak ilgi çekmeye devam ediyor.

1500 yıllık bir geçmişe sahip Japon Bahçe Sanatını anlayabilmek için ülkenin bulunduğu coğrafi konumdan, topografik yapıya, dini inançlarından, ekonomik ve siyasi süreçlere, etkilendiği diğer sanat dallarındaki akımlara ve Japon toplumuna ait değerlere bakmak gerekiyor. 3000’den fazla adadan oluşan, %75’inden fazlasının dağlardan meydana geldiği bu ada ülkesi, çağlar boyunca Çin, Kore, Hindistan gibi ülkelerin kültürlerinden, Shinto, Zen Budizmi, Taoizm gibi toplum üzerinde güçlü etkisi olan dini inanışlardan ve felsefi düşüncelerden etkilenmiş. Japon kültürünü oluşturan tüm bu etmenler ve halkın doğa sevgisi, toplumun kendine özgü diğer sanat dallarında görüldüğü gibi bahçe sanatına da yansımış.

Geçen yüzyıllar içerisinde bahsedilen tüm farklı etkenler ile şekillenen bahçeler, 7 ayrı tarihi bahçe dönemini (Nara, Heian, Kamakura, Muromachi, Momoyama, Edo ve Meiji) oluşturmuş ve bu tarihi bahçe dönemlerinde ise farklı bahçe tasarımları/teknikleri görülmüştür. Bu bahçe tasarımlarını; göl bahçesi, gezinti bahçesi, kuru bahçe, avlu bahçesi, çay bahçesi olarak tanımaktayız. Bahçelerde kullanılan; bitki, kaya, çakıl, kum, adım taşları, duvar, su kapları, taş fenerler ve köprülerden oluşan ana tasarım elemanları ise bahçenin tasarımına göre fonksiyonel, estetik ve veya sembolik amaçlar ile kullanılmıştır.

Bir Japon bahçenin tasarımına, kullanılan donatı elemanlarına, bu elemanların malzemesine bakılarak, bahçenin hangi tarihi döneme ait olduğu, hangi süreçlerin ve düşüncelerin etkisi altında kalarak tasarlandığı ve tasarım elemanları ile sembolize edilmek istenen düşünceler anlaşılabilir. Kısaca bu tasarım elemanlarından bahsedecek olursak;

Bitkiler, Japon bahçelerinin temel elemanlarıdır. Öyle ki, bir bitki sağlıklı bir şekilde büyüyüp gelişemiyorsa bahçe yeniden tasarlanır. Bitkilerin kendi doğal halleri ile gelişmelerine önem verilirken ülke için en önemli bitki türleri, her dem yeşil türlerden çam, yaprak döken ağaçlardan kiraz ve ülke için önemli bir yeri olan bambudur. Ayrıca yosun da sık olarak kullanılır.

Kayalar ve çakıllar; fonksiyonel, estetik ya da sembolik amaçlarda kullanılırlar. Dönemlere göre kayalar doğa parçası olan önemli bir dağı simgelerken başka bir dönemde tanrıların ruhunu taşıyan bir gücü sembolik olarak gösterebilir. Kayaların yönü, konumu önemlidir.

Su, kendini göl, akarsu, şelale olarak gösterir. Ülkenin Zen Budizmi'nden etkilendiği dönem bahçelerinde ise su, çakıl veya kum ile sembolize edilmiştir. Kuru bahçeleri oluşturan kum, çakıl ve kayadan oluşan bu bahçelerde tırmık kullanılarak şekiller oluşturulmuştur.

Taş fenerler, felsefi amacından ayrı, fonksiyonel olarak vurgu amaçlı ve karanlık noktaları aydınlatma amaçlı kullanılmış.

Su kapları, çay bahçelerindeki çay evi girişinde kullanılmış, çay seremonisi içerisinde önemli bir yeri olmuştur.

Fotoğraf kaynağı: http://whatplanetareyoulivingon.blogspot.com/2011/03/japanese-garden.html

comments powered by Disqus